009 surah
ھي سورة مَدَنِیَّۃٌ آھي . ھِن ۾ 129 آيتون ۽ 16 رڪوع آھن
بيان الرحمان
مُترجم: علامه عبدالوحيد جان سرھندي
بَرَاۗءَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى الَّذِيْنَ عٰهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ 1ۭ
هيءُ الله ۽ الله جي رسول جي طرفان قطِع تعلق (جو اعلان) آهي، انهن مشرڪن لاءِ جن سان توهان وعدو ڪيو
— علامه عبدالوحيد جان سرھنديفَسِيْحُوْا فِي الْاَرْضِ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْـجِزِي اللّٰهِ ۙ وَاَنَّ اللّٰهَ مُـخْزِي الْكٰفِرِيْنَ 2
پوءِ (اي مشرڪو) توهان زمين ۾ چار مهينا سير ڪريو ۽ توهان يقين ڪريو ته بيشڪ توهان الله تعالى کي عاجز ڪندڙ ناهيو، ۽ بيشڪ الله تعالى ڪافرن کي خوار ڪندڙ آهي
— علامه عبدالوحيد جان سرھنديوَاَذَانٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْـحَجِّ الْاَكْبَرِ اَنَّ اللّٰهَ بَرِيْۗءٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ڏ وَرَسُوْلُهٗ ۭ فَاِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْـجِزِي اللّٰهِ ۭ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِعَذَابٍ اَلِــيْـمٍ 3ۙ
۽ عام اعلان آهي الله ۽ الله جي رسول جي طرفان سڀني ماڻهن ڏانهن حج اڪبر جي ڏينهن ته بيشڪ الله ۽ الله جو رسول مشرڪن کان بيزار آهي، پوءِ جيڪڏهن اهي توبه تائب ٿين ٿا پوءِ اهو انهن لاءِ بهتر آهي، ۽ جيڪڏهن انڪار ڪن پوءِ يقين ڪريو بيشڪ توهان الله کي عاجز ڪندڙ نه آهيو ۽ توهان ڪافرن کي دردناڪ عذاب جي خوشخبري ٻڌايو
— علامه عبدالوحيد جان سرھندياِلَّا الَّذِيْنَ عٰهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُـمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْــــًٔـا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِـمُّــوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْ ۭ اِنَّ اللّٰهَ يُـحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ 4
مگر مشرڪن مان اهي ماڻهو جن سان توهان معاهدو ڪيو ان کان پوءِ انهن توهان سان وعده خلافي نه ڪئي ۽ (توهان جي مخالفت ۾) ڪنهن هڪڙي جي مدد نه ڪئي، پوءِ مقرر وقت تائين توهان انهن سان وعدو نِڀايو، بيشڪ الله تعالى پرهيزگارن سان محبت رکي ٿو
— علامه عبدالوحيد جان سرھنديفَاِذَا انْسَلَخَ الْاَشْهُرُ الْـحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَيْثُ وَجَدْتُّـمُــوْهُمْ وَخُذُوْهُمْ وَاحْصُرُوْهُمْ وَاقْعُدُوْا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ ۚ فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَـخَــلُّوْا سَـبِيْلَهُمْ ۭ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ 5
پوءِ جنهن وقت حج جا مهينا پورا ٿين پوءِ توهان مشرڪن کي قتل ڪريو جِتي به توهان کي مِلن ۽ کين پڪڙيو ۽ کين قيد ڪريو ۽ انهن لاءِ توهان گھاٽِ هڻي ويهو، پوءِ جيڪڏهن اهي توبه تائب ٿين ۽ نماز پڙهن ۽ زڪوات ڏين پوءِ سندن رستو کولي ڇڏيو، بيشڪ الله تعالى بخشيندڙ ٻاجھارو آهي
— علامه عبدالوحيد جان سرھنديوَاِنْ اَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ اسْتَجَارَكَ فَاَجِرْهُ حَتّٰي يَسْمَعَ كَلٰمَ اللّٰهِ ثُـمَّ اَبْلِغْهُ مَاْمَنَهٗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْلَمُوْنَ 6ۧ
۽ جيڪڏهن مشرڪن مان ڪو ماڻهو توهان کان پناه گھري ٿو ته پوءِ ان کي پناه ڏيو ايستائين ته الله جو ڪلام ٻڌي ان کان پوءِ کيس امن واري جاءِ تي رسايو، اهو (حڪم) ان سببان آهي ته بيشڪ اهي بي سمجھه قوم آهن
— علامه عبدالوحيد جان سرھنديكَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عٰهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْـحَرَامِ ۚ فَـمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۭ اِنَّ اللّٰهَ يُـحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ 7
(عجب آهي ته) الله ۽ الله جي رسول وٽ انهن مشرڪن جو ڪهڙو معاهدو آهي سواءِ انهن ماڻهن جي جن سان توهان مسجدالحرام ۾ وعدو ڪيو، پوءِ جيستائين توهان سان اهي وعدي تي قائم رهن ته توهان به انهن سان وعدي تي قائم رهو، بيشڪ الله تعالى نيڪوڪارن سان محبت رکي ٿو
— علامه عبدالوحيد جان سرھنديكَيْفَ وَاِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوْا فِيْكُمْ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۭ يُرْضُوْنَكُمْ بِاَفْوَاهِهِمْ وَتَاْبٰي قُلُوْبُهُمْ ۚ وَاَكْثَرُهُمْ فٰسِقُوْنَ 8ۚ
(عجب آهي ته انهن جو ڪهڙو لحاظ رکجي) ۽ جيڪڏهن توهان تي اهي فاتح ٿين ها ته توهان سان مائٽي ۽ معاهدي جو لحاظ نه ڪن ها، اهي توهان کي سهڻي گفتگوءَ سان راضي ڪن ٿا ۽ سندن دليون انڪار ڪن ٿيون، ۽ انهن مان گھڻا وعدي خلافي ڪندڙ آهن
— علامه عبدالوحيد جان سرھندياِشْتَرَوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ثَـمَنًا قَلِيْلًا فَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِهٖ ۭ اِنَّهُمْ سَاۗءَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ 9
اهي الله جي آيتن جي عيوض ٿورو مُلهه حاصل ڪن ٿا پوءِ الله جي دين کان روڪين ٿا، بيشڪ جيڪو ڪم اهي ڪن ٿا سو خراب آهي
— علامه عبدالوحيد جان سرھنديلَا يَرْقُبُوْنَ فِيْ مُؤْمِنٍ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۭ وَاُولٰۗىِٕكَ هُمُ الْمُعْتَدُوْنَ 10
نٿا لحاظ رکن مؤمنن ۾ مائٽي ۽ معاهدي جو، ۽ اهي ئي حد کان وڌندڙ آهن
— علامه عبدالوحيد جان سرھنديفَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَاِخْوَانُكُمْ فِي الدِّيْنِ ۭ وَنُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ 11
پوءِ جيڪڏهن اهي توبه تائب ٿين ۽ نماز پڙهن ۽ زڪوات ڏين پوءِ اهي توهان جا ديني ڀائر آهن، ۽ سمجھه رکندڙن لاءِ اسين پنهنجون آيتون کولي کولي بيان ڪريون ٿا
— علامه عبدالوحيد جان سرھنديوَاِنْ نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ فَقَاتِلُوْٓا اَىِٕمَّةَ الْكُفْرِ ۙ اِنَّهُمْ لَآ اَيْـمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُوْنَ 12
۽ جيڪڏهن معاهدي ڪرڻ کان پوءِ به اهي پنهنجي وعدي کي ٽوڙين ٿا ۽ توهان جي دين ۾ طعنو هڻن ٿا پوءِ توهان ڪافرن جي اڳواڻن کي قتل ڪريو، بيشڪ اِهي اُهي آهن جن لاءِ ڪوبه معاهدو ناهي ته من اهي باز اچن
— علامه عبدالوحيد جان سرھندياَلَا تُقَاتِلُوْنَ قَوْمًا نَّكَثُوْٓا اَيْـمَانَهُمْ وَهَـمُّوْا بِاِخْرَاجِ الرَّسُوْلِ وَهُمْ بَدَءُوْكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍ ۭ اَتَـخْشَوْنَهُمْ ۚ فَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَـخْشَوْهُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ 13
ڇو نٿا توهان اُن قوم سان جهاد ڪريو جن پنهنجا معاهدا ٽوڙيا ۽ رسولِ عربي کي جلاوطن ڪرڻ جو ارادو ڪيو ۽ انهن وعدي خلافي ۾ به توهان سان اڳرائي ڪئي، ڇا توهان انهن کان ڊڄو ٿا؟ پوءِ الله تعالى زياده حقدار آهي جو اُن کان ڊڄو جيڪڏهن توهان مؤمن آهيو
— علامه عبدالوحيد جان سرھنديقَاتِلُوْهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ بِاَيْدِيْكُمْ وَيُـخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُوْرَ قَوْمٍ مُّؤْمِنِيْنَ ۙ14
توهان انهن کي قتل ڪريو، الله انهن کي توهان جي هٿان عذاب ڪري ٿو ۽ انهن کي خوار ڪري ٿو ۽ انهن جي مقابلي ۾ توهان جي مدد فرمائي ٿو ۽ مؤمن ماڻهن جي سينن کي شفا بخشي ٿو
— علامه عبدالوحيد جان سرھنديوَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوْبِهِمْ ۭ وَيَتُوْبُ اللّٰهُ عَلٰي مَنْ يَّشَاۗءُ ۭ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ 15
۽ سندن سينن مان ڪاوڙ ختم ڪري ٿو، ۽ جنهن تي چاهي پنهنجي رحمت سان نظر فرمائي ٿو، ۽ الله تعالى ڄاڻندڙ حڪمت وارو آهي
— علامه عبدالوحيد جان سرھندياَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تُتْرَكُوْا وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ جٰهَدُوْا مِنْكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلَا رَسُوْلِهٖ وَلَا الْمُؤْمِنِيْنَ وَلِيْجَةً ۭ وَاللّٰهُ خَبِيْرٌۢ بِـمَا تَعْمَلُوْنَ ۧ16
توهان سمجھو ٿا ته توهان کي ايئن ڇڏيو ويندو حالانڪ اڃان تائين الله تعالى توهان مان مجاهدن جي سڃاڻپ نه ڪرائي آهي ۽ جن ماڻهن الله ۽ الله جي رسول ۽ مؤمنن کان سواءِ (ڪنهن کي) پنهنجو رازدان نه بنايو، ۽ الله تعالى توهان جي عملن کان خبردار آهي
— علامه عبدالوحيد جان سرھنديمَا كَانَ لِلْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يَّعْمُرُوْا مَسٰجِدَ اللّٰهِ شٰهِدِيْنَ عَلٰٓي اَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِ ۭ اُولٰۗىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْـمَالُهُمْ ښ وَفِي النَّارِ هُمْ خٰلِدُوْنَ 17
مشرڪن لاءِ مناسب ناهي جو مسجدالحرام جي تعمير ڪن حالانڪ اهي پاڻ پنهنجن نفسن تي ڪفر جي شاهدي ڏيندڙ آهن، اِهي اُهي آهن جن جا عمل ضايع ٿي ويا، ۽ اِهي دوزخ ۾ هميشه رهندا
— علامه عبدالوحيد جان سرھندياِنَّـمَا يَعْمُرُ مَسٰجِدَ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ وَلَمْ يَـخْشَ اِلَّا اللّٰهَ فَعَسٰٓى اُولٰۗىِٕكَ اَنْ يَّكُوْنُوْا مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ 18
الله جي مسجدن کي فقط اُهو آباد ڪري سگھي ٿو جيڪو الله تعالى ۽ قيامت تي ايمان آڻي ٿو ۽ نماز پڙهي ٿو ۽ زڪوات ڏئي ٿو ۽ الله کان سواءِ ڪنهن کان نٿو ڊڄي پوءِ اهي جلدي هدايت وارن مان ٿيندا
— علامه عبدالوحيد جان سرھندياَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْـحَاۗجِّ وَعِـمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْـحَرَامِ كَـمَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَجٰهَدَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰه ِ ۭ لَا يَسْتَوٗنَ عِنْدَ اللّٰهِ ۭ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ۘ19
ڇا توهان برابر سمجھو ٿا (اُن کي) جيڪو حاجين کي پاڻي پياري ٿو ۽ مسجدالحرام کي آباد ڪري ٿو انهيءَ ماڻهو وانگر جيڪو الله تعالى ۽ قيامت تي ايمان آڻي ٿو ۽ الله جي راه ۾ جهاد ڪري ٿو، (خبردار ! مؤمن ۽ ڪافر) الله تعالى وٽ برابر ناهن، ۽ الله تعالى ظالم قوم کي هدايت نٿو ڏئي
— علامه عبدالوحيد جان سرھندياَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجٰهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ ۙ اَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۭ وَاُولٰۗىِٕكَ هُمُ الْفَاۗىِٕزُوْنَ 20
اُهي ماڻهو جن ايمان آندو ۽ هجرت ڪئي ۽ الله جي راه ۾ پنهنجي مالن ۽ نفسن سان جهاد ڪيو، (انهن جو) الله تعالى وٽ تمام وڏو درجو آهي، ۽ اِهي ئي ڪامياب ٿيندڙ آهن
— علامه عبدالوحيد جان سرھندي